Zależność między aktywnością fizyczną a funkcjonowaniem ciała

Mówi się, że aktywność fizyczna jest podstawą zdrowia fizycznego. Dlaczego ćwiczenie kilku mięśni naszych nóg lub rąk ma mieć takie znaczenie? Gdyby przez ćwiczenie można było osiągnąć tylko silniejsze ramiona lub bardziej wyrobione mięśnie nóg, to wartość jego byłaby rzeczywiście ograniczona. Taka sytuacja mogłaby zaistnieć, gdyby budowa naszego ciała pozwalała na niezależne od siebie funkcjonowanie poszczególnych części. W rzeczywistości prawda jest zupełnie inna. Cała niezwykłość organizmu żyjącego polega na sposobie integracji oddzielnych części, układów i czynności między sobą. Są one nawzajem od siebie zależne i jedne na drugie wywierają głęboki wpływ. Procesy biologiczne są w większości cykliczne, cykle są ze sobą powiązane, a zjawiska zachodzące w jednych, powodują skutki w innych. Istnieje tu wymiana „sygnałów”, na przykład chemicznych lub elektrycznych. Czynności ciała są regulowane przez sprzężenia zwrotne, aktywację, inhibicję, koordynację itd. Wszystkie te zjawiska przebiegają harmonijnie i są zrównoważone podczas sprawnego działania organizmu. „Organizm” jest to nasze ciało fizyczne, zbudowane i funkcjonujące w sposób niezwykle subtelny, skomplikowany i dokładny. Jest znacznie doskonalsze niż nawet najbardziej podziwiane wynalazki i procesy technologiczne wymyślone przez człowieka. Tym ciałem fizycznym organizmem, z włączeniem cech psychiki i osobowości, jesteśmy „my”. Używamy urządzeń naszego organizmu nie zastanawiając się nad tym zbytnio, nieświadomi ogromnej pracy odbywającej się w nim bez przerwy. Nieświadomość ta jest pożyteczna, ale tylko do pewnego stopnia, gdyż nie powinniśmy uważać takiego znakomitego wyposażenia fizjologicznego za całkowicie niezawodne. Powinniśmy zatroszczyć się o zapewnienie mu jak najlepszych warunków, aby mógł osiągnąć przy ich pomocy maksymalną wydajność. Procesy w obrębie organizmu zależne są od siebie nawzajem i od warunków, jakie dla nich wybieramy przez nasz styl życia. Sposób życia może mieć ogromny wpływ na czynność naszego organizmu dobry lub zły. W takim kontekście staje się zrozumiałe rzeczywiste znaczenie aktywności fizycznej. Ruch jest integralnym składnikiem życia i dlatego aktywność fizyczna jest bodźcem naturalnym, fizjologicznym, na który cały organizm odpowiada pozytywnie. Ćwiczenia zmieniają nie tylko rozmiary i siłę naszych mięśni, są one bowiem wykorzystywane również jako punkty uruchamiające całą naszą przemianę materii. Wiele badań naukowych wykazało, że wysiłek fizyczny ma dobroczynny wpływ na przeróżne zaburzenia, na przykład zaburzenia krążenia krwi, oddychania, równowagi hormonalnej, ruchomości stawów, koordynacji nerwowej i mięśniowej, chemizmu krwi i trawienia. Podobnie u ludzi zdrowych przyzwyczajenie do wystarczającej aktywności fizycznej a nie nadmiernej lub zbyt małej ułatwia utrzymanie poszczególnych układów w dobrym stanie i w dalszej sprawności czynnościowej. Przyjrzyjmy się teraz, w jaki sposób aktywność fizyczna może mieć tak głębokie następstwa dla różnych układów naszego ciała. Najoczywistszym skutkiem jest fakt, że silniejsze mięśnie stanowią lepszą podporę dla kośćca. Zapobiega to uszkodzeniom stawów i kręgosłupa, które w przeciwnym razie musiałyby wytrzymywać nadmierne obciążenia. Ruchliwość ochrania także kościec, zapobiegając utracie wapnia z tkanki kostnej. Następstwem takiej utraty byłoby ścieńczenie i osłabienie kości.